Universitetet i Bergen : Universitetsbiblioteket i Bergen : Utstillinger

Nordahl Grieg 1902-1943

Han tilhører legenden på et underlig vis; menneskekjær, stridende og ensom, varm og stormende på samme tid – en vestlandsk vår! [...] Dessuten var han påfallende av utseende: meget høy, noe slengete, med et usedvanlig varmt blikk i et edelt, buet ansikt [...] Nordahl Grieg var pågående
heftig og øm, overbevisende, meget talende og slagferdig.
(Johan Borgen 1945)

En av de fagreste menn jeg har sett [...] en sjarm og en hjertelighet uten sidestykke, en 'Gudernes yngling'! [...] Han skrev om Henrik Wergeland og var selv en Wergeland.
Nordahl er udødelig for nasjonen!
(Johan Falkberget 1962)

1902 (Johan) Nordahl (Brun) Grieg blir født 1. november i Bergen
1915 Får trykt sitt første dikt i Bergens Tidende
1920
1921
Reiser til sjøs som lettmatros i 8 månader
Journalist i Tidens Tegn etter at broren Harald i Gyldendal hadde gått god for han
1922 Student ved Universitetet. Gjev ut diktsamlinga Rundt Kap det gode Haab
Fottur frå Hamburg til Roma med Nils Lie. Skriv reisebrev i Tidens Tegn
1923 Skriv kriminalromanen Bergenstoget plyndret i natt! saman med Nils Lie, under psevdonymet Jonathan Jerv.
Første reise til Finnmark, med skip. Opphald i Oxford
1924 Gjev ut romanen Skibet gaar videre
1924-25 Journalist og teatermeldar i Oslo Aftenavis
1925 Gjev ut diktsamlinga Stene i strømmen
Student i Oxford. Cand. philol. Engelsk hovudfag, geografi og historie bifag. Hovudoppgåva Rudyard Kipling and the British Empire, trykt i Edda 1927
1926 Bur ca 1 år i Frankrike og Italia. På reise i Hellas. Reisebrev blir trykt i Oslo Aftenavis (kom i samla utgåve i 1952).
1927 Skriv skodespelet En ung mands kjærlighet, uroppført ved DNS 28.10. Regi: Thomas Thomassen. Scenografi: Rahe Raheny.
I Kina, som (borgerkrigs)korrespondent for tre aviser. Skriv essayet Kinesiske dage.
Skriv skodespelet Barrabas, uroppført ved Nationaltheatret 26.10. Regi: Johanne Dybwad. Scenografi: Oliver Neerland.
1929 Gjev ut diksamlinga Norge i våre hjerter
1930 Omsett Joseph Conrads roman Taifun. Reiser til Island
1931 Skriv skodespelet Atlanterhavet, uroppført ved Nationaltheatret 23.1.1932.
Regi: Halfdan Christensen. Scenografi: O. Neerland.
1932 Skriv på komedien Fridtjof, som aldri blei heilt fullført – etter råd frå Nils Lie og Odd Hølås som las utkastet. NG innrømmer: "Et alvorlig stykke kan man stå inde for, men et stykke som man skal le av, og man ikke ler av, det er døden." Martin Nag hevdar i 1978: "Fridtjof er et ufortjent 'glemt' skuespill; det bør snarest bli trykt og oppført."
Gjev ut Digte i utvalg
Gjev ut De unge døde – seks essay om like mange engelske lyrikarar: dei tre klassikarane Keats, Shelley og Lord Byron, og tre som døydde under andre verdskrig:Rupert Brooke, Charles Sorley og Wilfred Owen. Boka kan lesast som eit slags sjølvportrett.
1933 Fekk førespurnad om han ville bli instruktør, evt. teatersjef ved DNS. Sa nei.
1933-34 Opphald i Moskva for å studere teater, finansiert m.a. ved omsetjing av seks romanar av Jack London (noko han gjer munnleg medan ein sekretær skriv det ned på maskin).
1935 Skriv skodespelet Vår ære og vår makt, uroppført ved DNS 4. mai etter hard kamp med styret. Regi: Hans Jacob Nilsen. Scenografi: Per Schwab. Striden var god reklame og gav fulle hus: 60 framsyningar sett av over 30 000.
1936 Skriv skodespelet Men imorgen - , uroppført ved DNS 8. mai. Regi: Hans Jacob Nielsen. Scenografi: Per Schwab.
1936-37 Redaktør for tidsskriftet Veien frem
1937 Skriv skodespelet Nederlaget, uroppført ved Nationaltheatret 25. mars. Regi: Agnes Mowinckel. Scenografi: Alexey Zaitzov.
Reiser som korrespondent til (borgarkrigen i) Spania. Skriv essayet Spansk sommer
1938

Planlegg å lage filmen Hoa om fuglelivet på Fugløy i Nord-Troms, og ein film om Amalie Skrams Hellemyrsfolket. Vil òg skrive eit drama om Kong Sverre.
Skriv romanen Ung må verden ennu være

1939-40

Skriv Svaneskriket, eit skodespel om Wergeland. Hans Jakob Stykket skulle setjast opp på Universitetsplassen av Hans Jakob Nilsen, og publikum skulle plasserast på ein tribune over Carl Johans gate. Nils Lie: "...noe av det løfterikeste jeg har lest."
Skriv òg første delen av ein roman om Finmark

1940

NG tek aktivt del i motstanden mot den tyske invasjonen og er med og smugler gullet i Norges Bank nordover. Dreg til England, utdannar seg til offiser og er med som krigskorrespondent i fleire flytokt
Inngår ekteskap med skodespelaren Gerd Egede-Nissen.

1940-41 Skriv to filmmanus på engelsk: Greater Wars og Edvard Grieg. Funne att i 1989. Året etter blei Større kriger oppført på Nationaltheatret.
1941-42 Skriv dagbok, som er bevart, men upublisert
1943


1945
Skoten ned over Berlin 2. desember. NG er ikkje redd for å dø (snarare tvertimot), og ber innstendig Utanriksdepartementet om lov til å fly: "Det er nødvendig for mitt arbeid at jeg får være med britiske bombefly på et nattangrep over Tyskland, gjerne Berlin."
Diktsamlinga Friheten blei utgjeven posthumt.

"Da han fall ned med flyet over Berlin, fekk han realisisert seg sjølv til siste rest. ... Det fallande fly over Berlin, som ein brennande fakkel, ei sigersfane, eit symbol på menneskeåndi som sigrar og lyser gjenom myrkret. Hans sorti var hans største siger som altid vil lyse for oss." (Tore Ørjasæter 1962)

Bare to ganger før i vår nyere historie – hos Wergeland og hos Bjørnson – har vi sett en slik lykkelig forening av evnen til diktning og evnen til handling. (Sigurd Hoel 1944) 

Jan Olav Gatland

Diverse om Nordahl Grieg: Bøker og bilete

Materiale om Nordahl Grieg er utstilt ved Det historisk-filosofiske fakultetsbibliotek hausten 2002.


 


strekOffisiell side
Sist oppdatert 18.09.06 av ea.
til denne siden.